Regelmatig spreek ik ondernemers die in de problemen zijn geraakt door strikte toepassing van de gebruikelijk loon regeling.

Casus

Ondernemer heeft met een “personal holding” een belang van in een werkmaatschappij waarin een onderneming wordt gedreven. De onderneming heeft het moeilijk: omzetten blijven achter waardoor er onder aan de streep verlies wordt gemaakt. De financiering van dit verlies komt voor rekening van de personal holding, aangezien de in rekening gebrachte management vergoedingen onbetaald blijven.
De ondernemer staat op de loonlijst van de holding, en houdt de gebruikelijk loonregeling aan. De holding heeft dus maandelijks een verplichting van bijna 3750,- euro bruto, onder te verdelen in grofweg 2500,- netto loon voor de ondernemer, en 1250,- aan af te dragen loonbelasting.

In de liquiditeit van de holding gebeurt het volgende:

Een maandelijkse management fee wordt aan de werkmaatschappij in rekening gesteld, maar blijft onbetaald. De holding moet wel de BTW hierover afdragen, maar kan dat niet. Natuurlijk neemt de werkmaatschappij dezelfde BTW in vooraftrek, dus zou dit tot een (per saldo) nul situatie kunnen leiden, maar de vooraftrek wordt in de praktijk vaak gebruikt als werkkapitaal in de werkmaatschappij.
Maandelijks dient de holding ook de loonbelasting (LB) af te dragen. Echter, de holding heeft zoals gezegd geen inkomsten.
De holding bouwt deels een achterstand in de betaling van de BTW op, maar bouwt ook een achterstand op in de betaling van de LB. Daarnaast blijft het netto loon onbetaald, dus de ondernemer zelf wordt er ook nog eens niets wijzer van.

Bodemrecht

Voor de invordering van de BTW (OB-) schuld en de LB-schuld heeft de belastingdienst het zogenaamde “bodemrecht”. Dit houdt kortgezegd in dat de Belastingdienst zich mag verhalen op alle bodemzaken (voornamelijk inventaris) op de bodem van de belastingplichtige. De bodem is het adres waar de belastingplichtige (de holding dus) is gevestigd, in dit geval (jawel) het woonadres van de ondernemer.
De Belastingdienst kan zich dus verhalen op het (prive-)bezit van het gezin.

Was dit te voorkomen geweest?

Ja, zeker! De ratio achter de gebruikelijk loon regeling is niet dat een onderneming die niet in staat is salaris te betalen dit toch te laten doen. De ratio is om de onderneming haar DGA een redelijk salaris uit te laten betalen als zij dat kan, opdat die DGA niet met een laag salaris de winst opdrijft, welke winst vervolgens als dividend tegen een lager tarief alsnog in de portemonnee van de DGA belandt. Niemand heeft belang bij een (insolvente) onderneming die zichzelf opblaast en haar (belasting-) schulden niet meer kan voldoen, ook de Belastingdienst niet.
De ondernemer had zijn salaris op nul kunnen (en moeten!) stellen of in elk geval drastisch kunnen verlagen. Vervolgens had hij natuurlijk maatregelen moeten nemen. Als uiterste was die maatregel, indien winstgevendheid van de onderneming als geheel onhaalbaar mocht blijken, om de onderneming of in elk geval de situatie van de ondernemer op de loonlijst bij de holding, te staken.

Wees dus gewaarschuwd. De gebruikelijk loon regeling is er om een reden, maar laat jezelf en je onderneming er niet door ophangen. Wees in elk geval tijdig realistisch over het perspectief.